4
Mar
2015

Hoe draag je auteursrechten op software over?

Het auteursrecht op software berust niet altijd bij de maker(s) tijdens de geldingsduur van dat recht. Het komt met regelmaat voor dat het auteursrecht wordt overgedragen, bijvoorbeeld in het kader van de verkoop van een broncode. Ook in softwareontwikkeltrajecten kunnen auteursrechtoverdrachten plaatsvinden. Dat is met name het geval wanneer ingehuurde derden bijdragen aan de ontwikkeling van de software en op hun werk een afzonderlijk auteursrecht rust. In de overeenkomsten die de softwareontwikkelaar sluit met dergelijke derden, kan worden bepaald dat zij hun auteursrechten over dienen te dragen.

In de auteurswet is bepaald dat het auteursrecht slechts kan worden overgedragen met behulp van een akte. Dat is een schriftelijke overeenkomst. Zonder een dergelijke akte slaagt een overdracht niet. In de praktijk blijkt dat de akte vaak vergeten wordt en dat een ander dan werd vermoed auteursrechthebbende van (gedeelten van) de software is. Ook gaat het soms fout bij de compleetheid van de rechten die worden overgedragen. Dat komt omdat het auteursrecht vatbaar is voor een gedeeltelijke overdracht. Een auteursrecht op alleen de broncode omvat immers minder dan wanneer ook de rechten op bijvoorbeeld documentatie en ontwikkelomgevingen van de ene partij overgaan naar de andere partij. Hoe zit het met het auteursrecht op toekomstige versies van de software? En is er afgesproken dat naast de overdracht van het auteursrecht, de software feitelijk aan de verkrijgende partij ter beschikking wordt gesteld? Een en ander betekent dat een correcte overdracht van het auteursrecht nogal wat voeten in de aarde kan hebben.

De overdracht van het auteursrecht op software kan ook gevolgen hebben voor de licentie van de softwaregebruiker. Deze heeft bij de meeste licentieconstructies geen derdenwerking. Dat wil zeggen dat de partij die het auteursrecht verkrijgt, niet gehouden is om de bestaande licenties op de software in stand te laten: hij mag deze intrekken. De partij die het auteursrecht verkrijgt, is ook niet gehouden om het onderhoud en de doorontwikkeling van de software uit te voeren. De reden voor dit alles is, dat de licentieovereenkomst door de softwaregebruiker is afgesloten met de (als het goed is, auteursrechthebbende) software ontwikkelaar, en niet met de partij die het auteursrecht op de software verkrijgt. De softwaregebruiker heeft dus tegenover de verkrijgende partij geen sterke rechtspositie.

Vanuit de positie van de softwaregebruiker gezien, is het gewenst om maatregelen te treffen die zijn continuïteit veilig stellen bij een overdracht van het auteursrecht op de software die hij gebruikt. Dat kan bijvoorbeeld door in het licentieovereenkomst op te nemen dat de softwareontwikkelaar het auteursrecht alleen mag overdragen, wanneer de verkrijgende partij richting de softwaregebruiker garandeert dat de verplichtingen uit de licentieovereenkomst door hem zullen worden nagekomen. Ook kan in een broncode-escrowregeling ervoor worden gezorgd dat de continuïteit van de licentienemer wordt vastgelegd. Op het moment dat de continuïteit van de gebruiker door de overdracht van het auteursrecht in gevaar komt, wordt de regeling uitgevoerd en krijgt de gebruiker toegang tot de broncode.

Direct betrokkenen bij de overdracht van auteursrecht op software

De volgende partijen zijn betrokken de overdracht van het auteursrecht op software

  1. De softwareontwikkelaar: de partij die houder is van de auteursrechten op de software en deze aan een andere partij wenst over te dragen.
  2. De verkrijgende partij: de partij aan wie het auteursrecht op de software wordt overgedragen.
  3. De softwaregebruiker: de organisatie die de software gebruikt, en voor wie de overdracht van het auteursrecht gevolgen kan hebben voor de continuïteit van niet alleen het onderhoud en de doorontwikkeling van de software, maar ook van het gebruik ervan.

Verbanden in het kader van de softwarelevensloop

De overdracht van het auteursrecht wordt beïnvloed door verschillende gebeurtenissen in de softwarelevensloop en andersom. Er moet onder andere gedacht worden aan:

  1. Ontwikkelingsfase: reeds in de ontwikkelingsfase kan het auteursrecht op (onderdelen van) de software worden overgedragen, omdat externe programmeurs in opdracht van de softwareontwikkelaar aan de software werken en hun werk in eerste instantie hun eigendom is. Wanneer de softwareontwikkelaar wenst enig eigenaar te zijn, dan moet hij de overdracht van het auteursrecht op de software die door deze externen is ontwikkeld, bewerkstelligen.
  2. Beheer eigendom: in het kader van het beheer van zijn eigendom van de software, kan de softwareontwikkelaar besluiten tot de overdracht van het auteursrecht. Dit bijvoorbeeld omdat het auteursrecht veiliger is in een IE-holding dan in een werkmaatschappij die blootstaat aan bedrijfseconomische risico’s.
  3. Bedrijfsbeëindiging: wanneer de onderneming van de softwareontwikkelaar wordt eindigt door een faillissement, is de kans groot dat het auteursrecht op software deel uit maakt van de faillissementsboedel. Een curator kan dan besluiten tot verkoop van het auteursrecht aan een andere partij.
  4. Continuïteitsregeling (escrow): een dergelijke regeling dient de continuïteitspositie van de softwaregebruiker. De regeling moet daarom ook voorzien in de beperking van de continuïteitsrisico’s die zijn verbonden aan de overdracht van het auteursrecht op software.

Om de overdracht van auteursrecht op software en andere intellectuele eigendomsrechten in goede banen te leiden, is het verstandig om daarbij een gespecialiseerde jurist in te schakelen. Wanneer er een overdracht van het auteursrecht op software  moet plaatsvinden, onderzoekt De IT-jurist allereerst hoe het begrip software volgens de betrokken partijen moet worden uitgelegd. Gaat het om het complete product, of alleen om bepaalde (maatwerk)modules? Gaat het auteursrecht op bij de software horende documentatie ook op de verkrijgende partij over?

Nadat duidelijk is wát wordt moet worden overgedragen, onderzoekt De IT-jurist of de overdragende partij daadwerkelijk houder is van het auteursrecht. Hierbij bekijkt De IT-jurist voornamelijk welke partijen erbij de ontwikkeling van de software betrokken zijn geweest en welke aanspraken die partijen kunnen maken. Ook controleert De IT-jurist of het auteursrecht vrij is van beslag en pandrechten. Wanneer dat niet het geval is, kan het zo zijn dat de overdracht niet (volledig) slaagt.

Van al het materiaal waarop het over te dragen auteursrecht rust, kan een kopie in bewaring genomen door de gekwalificeerde IT-notaris. Dit zorgt ervoor dat de bepaalbaarheid van de omvang van de overgedragen rechten zo goed mogelijk vastligt. Dit voorkomt eveneens onduidelijkheid achteraf, te meer omdat de overdracht van de auteursrechten wordt vastgelegd in een notariële akte.

Bij de overdracht van het auteursrecht op software, besteedt De IT-jurist aandacht aan de gehele levensloop van het product software. Dit betekent dat hij ook rekening houdt met de positie van de softwaregebruiker en de partijen waartussen de overdracht van het auteursrecht op software plaatsvindt, daaromtrent adviseert. Zo kan worden geregeld afgesproken dat de verkrijgende partij de verplichting heeft om alle gebruikers een licentie te geven. Ook bekijkt De IT-jurist of er sprake is van een continuïteitsregeling ten behoeve van de gebruikers. Wanneer deze niet de gewenste continuïteit van de gebruiker biedt, is De IT-jurist in samenwerking met zijn specialistennetwerk in staat om de regeling te verbeteren.

Wilt u meer weten over het overdragen van auteursrechten op software (of andere intellectuele eigendomsrechten), neemt u dan contact met ons op.